Zaburzenia hormonów płciowych a wypadanie włosów: przyczyny, objawy i co robić

Zaburzenia hormonalne — to stan, w którym poziom hormonów płciowych wychodzi poza normę, prowadząc do różnych zaburzeń w organizmie. Na początku odchylenia mogą być niezauważalne, lecz z czasem się kumulują i prowadzą do zaburzeń hormonalnych, wpływając na metabolizm, układ rozrodczy, a także na kondycję skóry i włosów.
Zaburzenia hormonalne mają wyraźny wpływ na kondycję włosów – stopniowo rozwija się łysienie. Włosy tracą swoją siłę i elastyczność, stają się cieńsze, a ich wypadanie się nasila. Zmniejsza się aktywność mieszków włosowych, co prowadzi do zauważalnego spadku gęstości włosów.
✅ Przyczyny zaburzeń
👉 Choroby endokrynologiczne
Choroby tarczycy (niedoczynność tarczycy, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy i inne), zespół policystycznych jajników (PCOS), choroby nadnerczy, cukrzyca oraz wysoki poziom insuliny mogą prowadzić do zaburzeń równowagi hormonów płciowych i powodować wypadanie włosów. W organizmie wszystko jest ze sobą powiązane: zaburzenia pracy układu hormonalnego wpływają na metabolizm, gospodarkę hormonalną i stan mieszków włosowych, co odbija się na gęstości, strukturze i tempie wzrostu włosów.
👉 Stres, napięcie emocjonalne, depresja
Układ nerwowy jest ściśle powiązany z hormonalnym. W przypadku przewlekłego stresu nadnercza produkują nadmierne ilości kortyzolu, a także mogą wzrastać poziomy adrenaliny i noradrenaliny, co zaburza równowagę hormonalną — w tym podwyższa poziom androgenów i obniża poziom estrogenów — sprzyjając wypadaniu włosów. Długotrwałe napięcie emocjonalne może spowalniać wzrost włosów, osłabiać je, czynić cieńszymi i bardziej łamliwymi, a także zwiększać wrażliwość mieszków włosowych na inne niekorzystne czynniki, takie jak niedobór składników odżywczych czy wahania hormonalne. Ponadto stres może pośrednio wpływać na włosy poprzez pogorszenie jakości snu, obniżenie odporności i nasilenie stanów zapalnych w organizmie. Szczegółowo – „Stres, depresja”.
👉 Ciąża i poród
Po porodzie następuje gwałtowny spadek poziomu żeńskich hormonów płciowych – estrogenów – co powoduje nadmierną utratę włosów w ciągu 2–6 miesięcy. W czasie ciąży wysoki poziom estrogenów wydłuża fazę wzrostu włosów, natomiast po porodzie nagły spadek hormonów prowadzi do jednoczesnego przejścia dużej liczby włosów w fazę wypadania, co objawia się zauważalnym przerzedzeniem i zmniejszeniem objętości włosów.
Szczegółowo – „Ciąża i poród”.

👉 Menopauza
W momencie wystąpienia menopauzy poziom żeńskich hormonów płciowych – estrogenów, odpowiedzialnych za młodość, urodę i płodność – spada, co prowadzi do pogorszenia kondycji włosów i ich wypadania. W tym okresie hormony androgenne, hamujące wzrost włosów, mogą przeważać nad estrogenami, powodując przerzedzenie włosów, zmniejszenie ich objętości i zmianę struktury, a także zwiększając wrażliwość mieszków włosowych na starzenie i stres.
👉 Leki
Doustne środki antykoncepcyjne (szczególnie po ich odstawieniu), antydepresanty, neuroleptyki oraz inne rodzaje leków mogą powodować zaburzenia hormonalne i wypadanie włosów. Niektóre leki wpływają na poziom hormonów płciowych, tarczycy lub hormonów stresu, co może prowadzić do czasowej lub przewlekłej utraty włosów, zmniejszenia ich gęstości oraz pogorszenia struktury.
👉 Nieprawidłowe odżywianie, diety
Niedobór witamin i minerałów oraz rygorystyczne diety mogą negatywnie wpływać na produkcję hormonów przez organizm i w konsekwencji pogarszać kondycję włosów. Brak kluczowych składników odżywczych, takich jak białko, żelazo, cynk, witaminy z grupy B oraz kwasy tłuszczowe, zaburza równowagę hormonalną, spowalnia wzrost włosów i powoduje, że stają się one cienkie, łamliwe i matowe.

👉 Choroby infekcyjno-zapalne
Wpływają na funkcjonowanie układu rozrodczego i produkcję hormonów płciowych, powodując zaburzenia. Przewlekłe infekcje, takie jak zapalenie narządów miednicy mniejszej u kobiet lub zapalenie prostaty u mężczyzn, mogą zaburzać równowagę hormonalną, obniżać płodność i prowokować pojawienie się powiązanych zaburzeń metabolizmu.
👉 Okres dojrzewania
To czas znaczących zmian hormonalnych, powodujących fizyczne i emocjonalne przemiany u nastolatków. Nagłe wahania poziomu hormonów płciowych wpływają na wzrost, rozwój narządów płciowych, kondycję skóry i włosów, a także na nastrój, zachowanie i odporność psychiczno-emocjonalną.

✅ Objawy zaburzeń hormonalnych
- Zmiany cyklu miesiączkowego (nieregularny, brakujący, częsty, obfity, bolesny)
- Zwiększenie lub utrata masy ciała
- Zmiany stanu skóry (trądzik, przebarwienia, nadmierna tłustość)
- Nadmierne owłosienie twarzy i ciała (hirsutyzm)
- Wypadanie włosów, łamliwość paznokci
- Wahania nastroju, lęk, depresja, drażliwość
- Problemy z koncentracją („mgła w głowie”)
- Zmęczenie, osłabienie, bezsenność
- Obniżone libido, suchość pochwy
- Częste bóle głowy, migrena
- Problemy trawienne (zaparcia, biegunka).
✅ Skutki zaburzeń hormonalnych
✔️ Łysienie androgenowe (AGA)
✔️ Łysienie rozlane (telogenowe)
✔️ Łysienie w okresie menopauzy
✔️ Łojotokowe zapalenie skóry
✔️ Niepłodność (u kobiet – nieregularna owulacja lub jej brak; u mężczyzn – obniżenie jakości spermy i poziomu testosteronu)
✔️ Choroby układu rozrodczego – u kobiet: ryzyko rozwoju mięśniaków, polipów w macicy, endometriozy, dysfunkcji jajników, raka piersi; u mężczyzn – rak prostaty
✔️ Zaburzenia psychiczne, przewlekła depresja i lęk
✔️ Osteoporoza (przy niedoborze estrogenów u kobiet i testosteronu u mężczyzn – rozmiękczenie kości, częste złamania)
✔️ Choroby sercowo-naczyniowe
✔️ Zaburzenia metaboliczne (otyłość i cukrzyca typu 2). Na przykład wysoki poziom kortyzolu może sprzyjać odkładaniu się tłuszczu w okolicy brzucha i rozwojowi insulinooporności
❗ Aby stwierdzić zaburzenia hormonalne lub nadmiar androgenów, należy zgłosić się do ginekologa lub ginekologa-endokrynologa, wykonać badania krwi na hormony oraz badanie USG.
✅ Estrogeny i włosy
Gęste i piękne włosy oraz jędrna, młoda skóra to zasługa żeńskich hormonów płciowych – estrogenów (estradiol, estron, estriol). Estrogeny odgrywają kluczową rolę w funkcji rozrodczej kobiety oraz w utrzymaniu zdrowia włosów.
Estradiol – główny żeński hormon, jest syntetyzowany przede wszystkim w jajnikach. Wydłuża fazę aktywnego wzrostu włosów (anagen) oraz stymuluje podział i odnowę komórek keratynocytów – komórek produkujących keratynę, podstawowe białko włosów. Dzięki temu włosy pozostają dłużej w fazie wzrostu, rosną na długość, zwiększa się ich gęstość i zmniejsza wypadanie.
Estrogeny mogą przeciwdziałać negatywnemu wpływowi androgenów – testosteronu i dihydrotestosteronu (DHT), które hamują wzrost włosów i sprzyjają rozwojowi łysienia. Spowalniają przekształcanie testosteronu w bardziej agresywny DHT oraz poprawiają ukrwienie mieszków włosowych, wspierając ich aktywność i wydłużając fazę wzrostu włosów (anagen). Dzięki temu włosy stają się gęstsze, elastyczne i mniej wypadają, a spadek poziomu estrogenów, np. w okresie menopauzy lub przy zaburzeniach hormonalnych, zwiększa wrażliwość mieszków włosowych na działanie androgenów.
✅ Androgeny i włosy
Hormony androgenne, takie jak testosteron i jego pochodna DHT, mają wyraźnie negatywny wpływ na włosy. Zmieniają średnicę włosa, tempo wzrostu, długość i pigmentację, łącząc się z receptorami androgenowymi w brodawce włosa, a także mogą wpływać na przetłuszczanie skóry i sprzyjać powstawaniu trądziku.
Androgeny powodują łysienie androgenowe (AGA), zaburzając cykl wzrostu włosa: faza aktywna (anagen) ulega skróceniu, natomiast faza spoczynku i wypadania (telogen) wydłuża się. Dochodzi do miniaturyzacji mieszka włosowego, przez co włosy stają się cieńsze i krótsze.
Dla kobiet
Kluczową rolę w rozwoju łysienia androgenowego (AGA) u kobiet odgrywają androgeny: przy ich wysokim poziomie obserwuje się bardziej wyraźne przerzedzenie i utratę gęstości włosów. Badania pokazują, że u 40% kobiet istnieje związek między łysieniem a nadmiarem androgenów. Jednocześnie u niektórych kobiet z AGA poziom androgenów może być prawidłowy, co wynika z genetycznej wrażliwości receptorów mieszków włosowych na ich działanie. Przy zespole policystycznych jajników (PCOS) i chorobach nadnerczy dochodzi do nadprodukcji androgenów. Szczegółowo – „Zespół policystycznych jajników (PCOS)”.
Dla mężczyzn
Bez wysokiego poziomu androgenów mężczyzna nie byłby mężczyzną, a DHT i testosteron są kluczowe. W leczeniu łysienia androgenowego (AGA) stosuje się leki blokujące DHT, które pomagają zachować włosy, ale mogą powodować skutki uboczne, takie jak obniżenie libido, dysfunkcja erekcji czy zaburzenia ejakulacji. W ten sposób mężczyźni często muszą wybierać między zachowaniem włosów a możliwymi konsekwencjami hormonalnymi leczenia. Szczegółowo – „Propecia (Finasteryd)”.
Lista głównych androgenów
- Testosteron całkowity i wolny
- Dihydrotestosteron (DHT)
- Androstendion
- Dehydroepiandrosteron (DHEA)
- Siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEA-S)
- Hormon 17-OH progesteron nie jest androgenem, ale uczestniczy w syntezie kortyzolu i androgenów.

✅ Diagnostyka zaburzeń hormonalnych u kobiet
Obowiązkowa konsultacja z ginekologiem, endokrynologiem lub ginekologiem-endokrynologiem. Lekarz zleci:
- Badania poziomu hormonów płciowych, głównie w 2–4 dniu cyklu: testosteron całkowity i wolny, DHT, DHEA-S, estradiol, kortyzol i inne.
- Badania hormonów tarczycy: TSH, wolne T3, wolne T4, przeciwciała AT-TPO i AT-TG.
- USG miednicy mniejszej, jamy brzusznej, tarczycy.
- Dodatkowo mogą być zlecone: USG innych narządów, morfologia i badania biochemiczne krwi, insulina, test tolerancji glukozy, witamina D, witamina B12, ferrytyna, cynk i inne pierwiastki.
Lista badań, które należy wykonać przy wypadaniu włosów z uwzględnieniem możliwych odchyleń w organizmie – rozdział „Badania”.
✅ Leczenie
- Terapia hormonalna w celu wyrównania zaburzeń i leczenia współistniejących chorób, zgodnie z zaleceniami lekarza.
- Skorzystaj z instrukcji krok po kroku – „Co robić przy wypadaniu włosów, AGA”.
- Zarządzaj stresem – rozdział „Co robić przy stresie”.
- Pełnowartościowe odżywianie, unikanie diet – rozdziały „Żywienie przy wypadaniu włosów, AGA”, „Żywienie przy insulinooporności”.
- Zdrowy, aktywny tryb życia, uprawianie sportu.
- Rezygnacja z używek, szczególnie z palenia.
👉 Schemat działania dla kobiet od wewnątrz:
👉 Etapowe schematy leczenia włosów zewnętrznie:
Ważne! Zaburzenia hormonalne to poważny problem, wymagający uwagi i terminowej diagnostyki. Przy wystąpieniu objawów nie stosuj samoleczenia, skonsultuj się z lekarzem!
✅ Źródła
[1] Owecka B. et al., 2024, Biomedicines
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10968111/
[2] Hasan R. et al., 2022, Cureus
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9788837/
[3] Alonso LC, Rosenfield RL, 2003, Horm Res
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12792148/
[4] Randall VA, 2008, Dermatol Ther
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18844710/
[5] Paus R. et al., 2014, Trends Mol Med
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25066729/
[6] Carmina E. et al., 2019, J Clin Endocrinol Metab
https://academic.oup.com/jcem/article/104/7/2875/5342938
[7] Galal SA. et al., 2024, J Clin Aesthet Dermatol
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11107900/













































































