Fototrychogram włosów: pełny przegląd metody diagnostycznej

✅ Czym jest fototrychogram

Fototrichogram (trichogram) – metoda mikroskopowego badania owłosionej części głowy na podstawie zdjęć wykonanych w różnych strefach głowy i w odstępach czasowych. Trichogram stosuje się do głębszej i bardziej szczegółowej analizy stanu mieszków włosowych oraz określenia rodzaju łysienia.

Do wykonania fototrichogramu, podobnie jak przy trichoskopii, używa się specjalnego urządzenia z soczewką powiększającą – trichoskop.

Co pokazuje fototrychogram

• Gęstość włosów na 1 cm²
• Średnica łodygi włosa
• Różnice w średnicy łodyg włosów
• Liczba włosów w jednym mieszku włosowym (jednostce mieszkowej)
• Obecność pustych mieszków włosowych
• Ocena intensywności wypadania włosów (odsetek włosów telogenowych)
• Procentowy stosunek włosów wypadających (faza telogenu) do włosów rosnących (faza anagenu)*
• Określenie rodzaju łysienia (AGA lub rozlanego).

* Szczegóły – Cykl wzrostu włosa.

✅ Fototrychogram i trichoskopia: różnice

To 2 różne metody. Przy trichoskopii przeprowadza się oględziny stanu włosów, diagnozuje choroby skóry w czasie rzeczywistym za pomocą powiększenia optycznego, natomiast przy fototrichogramie ocenia się fragment owłosienia o powierzchni 1 cm² na podstawie zdjęć wykonanych kamerą trichoskopu i komputerowej obróbki. Fototrichogram, w przeciwieństwie do trichoskopii, przeprowadza się na zalecenie trychologa.

✅ Wskazania do wykonania

Wskazania do wykonania fototrychogramu są następujące:

• Przerzedzenie i/lub nasilone wypadanie włosów.
• Określenie rodzaju łysienia: androgenowe lub rozlane (telogenowe).
• Podejrzenie ścieńczenia i miniaturyzacji mieszków włosowych (atrofia).
• Monitorowanie przebiegu oraz skuteczności prowadzonego leczenia.

✅ Przygotowanie do badania

Umyć głowę na 1 dzień przed badaniem.

Nie zaleca się:

• farbowania włosów i trwałej ondulacji na 1 tydzień przed badaniem
• peelingu, mezoterapii lub innych zastrzyków w skórę głowy na 2 dni przed badaniem
• stosowania przed procedurą kosmetyków do stylizacji (lakier, pianka, żel).

✅ Przebieg i czas badania

Badanie wykonuje się w 2 etapach:

Etap 1: Przygotowanie obszaru do badania

Wybiera się 2 obszary o średnicy około 1 cm² w strefie problematycznej (zależnej od androgenów) i nieproblemowej (niezależnej od androgenów). Na wybranych obszarach golone są włosy, a w centrum umieszczany jest marker – znacznik w technice tatuażu dla dokładnej oceny wyników i skuteczności leczenia. Za pomocą trichoskopu wykonuje się zdjęcia.

Etap 2: Przeprowadzenie i ocena wyników

Po 48 godzinach przeprowadza się ocenę wyników: podgolone włosy odrastają (faza wzrostu – anagen), natomiast wypadające włosy w fazie spoczynku (telogen) pozostają tej samej długości. Na podstawie zdjęć widać różnicę w długości włosów rosnących i wypadających, co pozwala obliczyć procent tych i innych, ich średnicę oraz gęstość (liczbę włosów na 1 cm²). Uzyskane wyniki są przetwarzane przy użyciu specjalnego oprogramowania. Wydawana jest szczegółowa opinia.

Czas badania

30–40 minut.

✅ Ocena skuteczności leczenia

W celu oceny skuteczności leczenia zaleconego przez lekarza fototrychogram wykonuje się w dynamice: zazwyczaj po 4–6 miesiącach od rozpoczęcia terapii. Badanie przeprowadza się w tych samych wcześniej oznaczonych obszarach skóry głowy (w tych samych strefach z markerami), co pozwala obiektywnie porównać wyniki przed i po leczeniu.

Na podstawie badania sporządza się opis zawierający ocenę zmian parametrów oraz wnioski dotyczące skuteczności terapii. W razie potrzeby, na podstawie wyników fototrychogramu, wprowadza się modyfikacje w leczeniu.

✅ Przeciwwskazania

Fototrychogram jest bezpieczną i nieinwazyjną metodą diagnostyki włosów, dlatego nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej wykonania. Jednak badanie może zostać czasowo odroczone w przypadku obecności stanów zapalnych lub uszkodzeń skóry głowy, takich jak ostre zapalenie skóry (dermatitis), infekcja lub uraz.

Ważne! Fototrichogram dokładniej i bardziej szczegółowo określa rodzaj łysienia (AGA lub rozlane/telogenowe) i daje odpowiedź na pytanie, jak skutecznie przebiega leczenie.

Treść artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia należy skonsultować się z lekarzem.

✅ Źródła

[1] Dhurat R, Saraogi P. Hair evaluation methods: merits and demerits. Int J Trichology. 2009 Jul;1(2):108-19. doi: 10.4103/0974-7753.58553. PMID: 20927232; PMCID: PMC2938572. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2938572/
[2] Ueki R, Tsuboi R, Inaba Y, Ogawa H. Phototrichogram analysis of Japanese female subjects with chronic diffuse hair loss. J Investig Dermatol Symp Proc. 2003 Jun;8(1):116-20. doi: 10.1046/j.1523-1747.2003.12184.x. PMID: 12895007. https://www.jidsponline.org/article/S0022-202X(15)52952-7/fulltext