Farbowanie włosów henną: dane naukowe o stymulacji wzrostu włosów i wyrównywaniu łuski włosa

✅ Farbowanie włosów henną

Do farbowania włosów henną wykorzystuje się lawsonię bezbronną (Lawsonia inermis) – roślinę należącą do rodziny krwawnicowatych (Lythraceae). Henna z lawsonii rośnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych: w Indiach, Afryce Północnej oraz na Bliskim Wschodzie. W łodygach, korze, korzeniach, kwiatach i nasionach lawsonii wykryto wiele związków chemicznych, które znajdują zastosowanie zarówno w przemyśle, jak i w medycynie.

Barwnik lawson (odcień miedziano-rudy) koncentruje się głównie w liściach. Uważa się, że jej właściwości bioaktywne wynikają z wysokiej zdolności wiązania białek [5].

Wyróżnia się 2 rodzaje henny:

• henna barwiąca włosy (Lawsonia inermis),
• henna bezbarwna (Cassia obovata).

Ważne! Lawsonia (henna barwiąca) i cassia (henna bezbarwna) to dwa różne gatunki roślin, ale o podobnych właściwościach pielęgnacyjnych. Do farbowania włosów używa się wyłącznie lawsonii. Henna bezbarwna stosowana jest w domowych maskach.

✅ Skład henny barwiącej

Skład henny barwiącej przedstawia się następująco:

• lawson (lawsone) – główny składnik barwiący (1-1,4%), odpowiadający za nadawanie włosom rudo-pomarańczowych odcieni oraz wiążący się z keratyną,
• związki polifenolowe, w tym taniny i flawonoidy o działaniu przeciwutleniającym,
• kumaryny – naturalne związki fenolowe,
• terpenoidy – biologicznie aktywne związki roślinne,
• alkaloidy – występujące w niewielkich ilościach,
• polisacharydy pochodzenia roślinnego,
• substancje mineralne (wapń, potas, magnez, żelazo i inne mikroelementy), których zawartość zależy od warunków uprawy rośliny [2].

✅ Ogólne właściwości

Lawsonia inermis poza działaniem barwiącym na włosy wykazuje również szereg właściwości biologicznych [2]:

• przeciwutleniające,
• przeciwzapalne,
• przeciwbólowe,
• przeciwpasożytnicze,
• hepatoprotekcyjne (ochrona wątroby),
• przeciwgrzybicze,
• przeciwnowotworowe,
• gojące rany,
• hipoglikemiczne (obniżające poziom glukozy we krwi) [2].

✅ Korzyści dla włosów

Henna jest popularna w kosmetologii ze względu na swoje właściwości:

✔️ Wspomaga wzmacnianie włosów i poprawę kondycji mieszków włosowych.
✔️ Otula łodygę włosa, wypełniając nierówności łuski włosa, dzięki czemu włosy stają się gładsze i bardziej gęste.
✔️ Pomaga normalizować pracę gruczołów łojowych i poprawia stan skóry głowy.
✔️ Wykazuje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, co pomaga zmniejszyć łupież oraz podrażnienia skóry głowy.
✔️ Tworzy warstwę ochronną na powierzchni włosów, wygładza łuskę i wizualnie zwiększa grubość włosa.
✔️ Nadaje włosom blask, gęstość i dodatkową objętość.
✔️ Zawiera antyoksydanty, które pomagają chronić włosy przed stresem oksydacyjnym wywołanym promieniowaniem UV i innymi niekorzystnymi czynnikami środowiskowymi.

✅ Dane naukowe

Istnieją wstępne dane dotyczące potencjalnego wpływu barwiącej henny na łysienie, jednak dowodów naukowych wciąż jest niewiele.

Puder Henna może stymulować wzrost włosów w przypadku łysienia

🔔 W badaniu naukowym oceniano wpływ lawsonii, balsaminy oraz roślinnego proszku do pielęgnacji włosów Henna na rozwój androgenowego łysienia (AGA) u myszy [1].

Metody

W badaniu wykorzystano 48 samców myszy.
Androgenowe łysienie modelowano poprzez codzienne podskórne podawanie propionianu testosteronu.

Przez 35 dni na skórę nanoszono jeden z preparatów:

• balsamina ogrodowa (Impatiens balsamina),
• henna (Lawsonia inermis),
• komercyjny roślinny proszek Henna Hair Powder*,
• 5% minoksydyl.

* Dokładny skład proszku Henna Hair Powder nie został określony przez autorów badania, jednak skóra myszy przyjmowała szare zabarwienie.

Oceniano wzrost włosów, liczbę mieszków włosowych, poziom testosteronu i dihydrotestosteronu (DHT) w skórze i surowicy krwi, a także aktywność enzymu 5α-reduktazy typu II.

Wnioski

• Wszystkie badane środki stymulowały wzrost nowych włosów i zwiększały liczbę mieszków włosowych.
• Najsilniejszy efekt wykazał komercyjny roślinny proszek Henna Hair Powder, natomiast sama Lawsonia inermis była mniej skuteczna.
• Balsamina i Henna Hair Powder znacząco obniżały poziom testosteronu i DHT w skórze, ale nie wpływały na ich stężenie we krwi.
• Aktywność 5α-reduktazy typu II nie uległa istotnym zmianom.
• Autorzy zasugerowali, że silny efekt balsaminy i Henna Hair Powder może wynikać ze zmniejszenia lokalnego poziomu androgenów w tkankach skóry.

Henna wygładza łuski keratynowe i zwiększa średnicę włosa

🔔 W badaniu naukowym wykazano, że zastosowanie barwiącej henny Lawsonia inermis na włosach różnych typów powoduje zmiany strukturalne na poziomie łuski włosa i trzonu włosa [3].

• Po nałożeniu barwiącej henny obserwowano zmniejszenie uniesienia łuski włosa, co wskazuje na jej bardziej ścisłe przyleganie i wizualnie gładszą powierzchnię włosów.
• Jednocześnie odnotowano zachowanie integralności trzonu włosa oraz zwiększenie jego średnicy we wszystkich badanych fenotypach.

Jednocześnie zaobserwowano zróżnicowaną reakcję różnych fenotypów na działanie naturalnego barwnika:

Włosy jasne → najsilniejsza poprawa wyglądu (gładkość, integralność),
Włosy czarne → umiarkowany efekt,
Włosy brązowe → mniejsze zmiany wizualne, ale wyraźny efekt na strukturę łuski i średnicę włosa.

✅ Wybór henny

Przy wyborze wysokiej jakości barwiącej henny ważne jest zwracanie uwagi na skład, kolor, zapach i reputację producenta. Czysta henna to proszek z liści Lawsonia inermis. Jednak w sprzedaży spotyka się również wysokiej jakości mieszanki roślinne, które oprócz henny zawierają inne rośliny, nadające różne odcienie.

• Skład – może zawierać wyłącznie Lawsonia inermis (Henna Leaf Powder). Dopuszczalne są również inne składniki roślinne: indygofera, cassia, amla itp. Nie powinno być jednak syntetycznych barwników.
• Kolor proszku – zielonkawo-brązowy lub oliwkowy. Jasnoczerwony lub intensywnie pomarańczowy kolor może wskazywać na obecność sztucznych barwników.
• Zapach – naturalny, ziołowy, bez wyraźnych chemicznych nut.
• Efekt koloryzacji – czysta Lawsonia inermis daje miedziano-rude odcienie. Ciemnobrązowe, kasztanowe i czarne odcienie uzyskuje się dzięki dodatkom indygo lub innych roślin, a nie syntetycznych barwników.

✅ Roślinne dodatki do henny

Oprócz Lawsonia inermis w składzie naturalnych farb do włosów mogą występować również inne rośliny:

• Indygofera barwierska (Indigofera tinctoria) – naturalny barwnik, nadaje odcienie kasztanowe, ciemnobrązowe i czarne.
• Cassia (Cassia obovata / Cassia italica) – henna bezbarwna o działaniu pielęgnacyjnym. Na jasnych włosach może nadawać lekko złoty odcień.
• Amla (Phyllanthus emblica) – poprawia kondycję włosów, może delikatnie przygasić rudawe odcienie henny.
• Bhringraj (Eclipta alba / Eclipta prostrata) – tradycyjny składnik ajurwedyjski wzmacniający włosy i pielęgnujący skórę głowy.
• Hibiskus (Hibiscus sabdariffa) – wzmacnia ciepłe czerwone i bordowe odcienie, nadaje włosom blask.
• Marzanna barwierska (Rubia cordifolia) – stosowana do uzyskania bardziej intensywnych czerwono-bordowych odcieni.
• Kurkuma (Curcuma longa) – może nadawać złocisto-żółte odcienie jasnym włosom.
• Rumianek lekarski (Matricaria chamomilla) – wzmacnia złote refleksy i nadaje blask jasnym włosom.
• Łupiny orzecha włoskiego (Juglans regia) – używane do uzyskania brązowych odcieni.

Ważne! Obecność tych roślin w składzie jest normalna w naturalnych farbach do włosów. Najważniejsze jest, aby w składzie nie znajdowały się syntetyczne barwniki: PPD (p-fenylenodiamina), rezorcyna, amoniak, sole metali ciężkich ani inne sztuczne składniki koloryzujące.

❌ Przeciwwskazania

• W rzadkich przypadkach lawsonia może powodować alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.
• Możliwe są: kichanie, katar, zapalenie spojówek, kaszel, duszność, pokrzywka – objawy te częściej opisywane są u fryzjerów przy długotrwałej ekspozycji zawodowej [4].
• Przeciwwskazana jest u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD), szczególnie u dzieci, ponieważ lawson może wywołać hemolizę (rozpad erytrocytów).

Przed użyciem henny należy wykonać test na reakcję alergiczną.

✅ Jak stosować

✔️ W postaci proszku henny

rozrabia się ciepłą wodą do konsystencji pasty
nakłada na czyste, lekko wilgotne włosy
czas trzymania: ok. 30–120 minut, w zależności od zaleceń producenta i pożądanego odcienia

W katalogu produktów wybrano wysokiej jakości hennę do włosów od sprawdzonych producentów.

✔️ W maseczkach do skóry głowy i włosów (henna bezbarwna)

miesza się z wodą, olejami roślinnymi i eterycznymi oraz naparami ziołowymi
następnie dokładnie spłukuje się szamponem

Szczegóły – w sekcji Maseczki z henną.

✔️ W składzie kosmetyków

Henna może być składnikiem szamponów, masek i odżywek.

Ziołowy szampon z henną, biotyną, aloesem, witaminą E, Rainbow Research

Ziołowa odżywka z henną, biotyną, aloesem, witaminą E, Rainbow Research

✅ Przydatne sekcje

Do kontroli i monitorowania efektów pielęgnacji oraz regeneracji włosów skorzystaj z funkcji aplikacji mobilnej alopecia.hair:

✔️ Dziennik pielęgnacji
Rejestrowanie zabiegów, badań, suplementów oraz wizyt u lekarzy wraz z przypomnieniami w formie powiadomień push w aplikacji alopecia.hair. Wszystkie informacje są zapisywane w historii. Zawsze możesz sprawdzić, co było stosowane w pielęgnacji włosów nawet kilka lat wcześniej, jeśli problem powróci.

✔️ Tracker pielęgnacji
Comiesięczne monitorowanie dynamiki stanu włosów oraz reakcji na leczenie.

✔️ Notatki osobiste
Przechowywanie prywatnych notatek dotyczących włosów, przebiegu leczenia, wyników badań oraz ogólnych obserwacji.

Treść artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia należy skonsultować się z lekarzem.

✅ Źródła

[1] Zheng Y et al. (2019). Lawsonia inermis and androgenetic alopecia (mice). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6926075/
[2] Batiha GE et al. (2024). Lawsonia inermis: review. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11111528/
[3] Bianchi S. et al. (2020). SEM hair analysis after henna. https://www.scielo.cl/scielo.php?pid=S0717-95022020000100096&script=sci_arttext
[4] Gavazzoni Dias MF (2015). Hair cosmetics overview. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4387693/
[5] Al-Rubiay KK et al. (2008). Antimicrobial efficacy of henna. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3273913/
[6] Дегтяренко Н.И. (2009). Лечение волос в домашних условиях. https://www.books.ru/books/lechenie-volos-v-domashnikh-usloviyakh-699796/