pH skóry głowy, wody i szamponu: jak znaleźć właściwą równowagę i jej wpływ na zdrowie włosów

W pielęgnacji włosów wskaźnik pH często staje się ważnym argumentem, jednak jego znaczenie bywa czasami błędnie interpretowane.
Producenci kosmetyków pielęgnacyjnych często akcentują uwagę na wskaźniku pH = 5,5, mówiąc o neutralności preparatu dla wsparcia równowagi kwasowo-zasadowej skóry i włosów. Jednak neutralne środowisko uważa się za pH = 7. Przyjrzyjmy się temu bliżej.

✔️ pH (wskaźnik wodoru) – miara kwasowości lub zasadowości roztworu wodnego. Zmienia się w zakresie od 0 do 14. Im mniejsze pH, tym silniejsze właściwości kwasowe.

• pH < 7 – środowisko kwasowe (lekko kwaśne – pH od 5 do 6,5, kwaśne – od 3 do 5, mocno kwaśne – od 0 do 3);
• pH = 7 – środowisko neutralne (dopuszczalne – pH od 6,5 do 7,5);
• pH > 7 – środowisko zasadowe (lekko zasadowe – pH od 7,5 do 8,5, zasadowe – od 8,5 do 9,5, mocno zasadowe – powyżej 9,5).

❗ Na przykład pH mają: sok żołądkowy – od 1,5 do 2, sok pomarańczowy ~ 3, kawa ~ 5, mleko ~ 6, soda ~ 9, spirytus amoniakalny ~ 11, wybielacz ~ 13.

✔️ TEST na poziom pH

Aby w warunkach domowych uzyskać dokładną wartość pH konkretnej substancji, stosuje się paski wskaźnikowe lub domowy miernik pH.

Pasek zanurza się na kilka sekund w cieczy, a powstały kolor porównuje się ze wzorcem. Każdy kolor odpowiada określonej wartości pH.

✔️ Zdrowa powierzchnia skóry głowy ma pH = 4,5 – 5,5 i należy do środowiska lekko kwaśnego i kwaśnego. W tym przypadku obecność właściwości kwasowych jest korzystnym czynnikiem, ponieważ pełni funkcję ochrony skóry głowy, chroniąc ją przed bakteriami i grzybami, z których większość nie toleruje środowiska kwaśnego. Kwaśna bariera skóry (film) składa się z sebum (lipidów) i potu wydzielanych przez gruczoły łojowe i potowe, do których dodane są domieszki kwasów powstających w wyniku reakcji biochemicznych w naskórku. W ten sposób pH 4,5 – 5,5 ma pozytywny wpływ na zdrowie skóry głowy i wzrost włosów.

✔️ Jeśli zaburzone zostanie pH skóry głowy, mogą pojawić się poważne problemy: suchość, łuszczenie, podrażnienie, łupież, nadmierne przetłuszczanie, wypadanie włosów. Na przykład przy chorobach grzybiczych pH skóry wzrasta do 6, przy trądziku do 7. W takim przypadku może być konieczne obniżenie pH za pomocą specjalistycznych kosmetyków i leczenia.

✔️ pH substancji, z którymi włosy mogą mieć kontakt w codziennej pielęgnacji:

• Zwykły szampon: pH 5,5 – 7 (środowisko od lekko kwaśnego do neutralnego)
• Zwykłe odżywki, maski: pH 4 – 5 (środowisko kwaśne)
• Odżywki/maski po farbowaniu i rozjaśnianiu włosów*: pH 3 – 4 (środowisko kwaśne)
• Trwała farba do włosów: pH 9 – 10 (środowisko zasadowe i mocno zasadowe)
• Środki tonujące: pH 8 (lekko zasadowe)
• Rozjaśniacze włosów: pH 10 – 12 (mocno zasadowe)
• Woda świeża, czysta: pH 7 (środowisko neutralne)
• Woda z kranu: pH 6,5 – 9,5 (od neutralnej do zasadowej)
• Woda morska: pH 7,5 – 8,4 (lekko zasadowa)
• Woda rzeczna: pH 6,5 – 8,5 (od lekko kwaśnej i neutralnej do lekko zasadowej)
• Woda deszczowa: pH 4,6 – 6,1 (kwaśna i lekko kwaśna)
• Woda butelkowana: pH 7 – 8 (od neutralnego do lekko zasadowego)
• Woda w basenie: pH 7,5 – 8 (lekko zasadowa)
• Mydło toaletowe, dziegciowe, „ręcznie robione”: pH 9 – 10 (zasadowe i mocno zasadowe).

*- niższy zakres pH (3 – 4) w specjalnych odżywkach po działaniu farby neutralizuje reakcję chemiczną i skuteczniej wygładza łuski keratynowe włosów.
**- nie zaleca się mycia głowy wodą deszczową lub roztopową ze względu na złą jakość ekologiczną (pomimo dobrego pH)!
***- pH mydła zależy od jego chemicznej natury i zawsze będzie miało zasadowe pH, niezależnie od naturalności i ilości olejów roślinnych w składzie.

❗ Jeśli włosy zmokły pod deszczem, umyj głowę szamponem jak najszybciej!

✔️ WNIOSEK

• Neutralne środowisko to pH = 7, przy tym pH zdrowej skóry głowy = 4,5 – 5,5.
• Kosmetyki pielęgnacyjne dla zdrowych włosów i skóry powinny być zbliżone do pH skóry głowy, dlatego szampon reklamowany z pH = 5,5 jest całkowicie uzasadniony.
• Do włosów uszkodzonych, rozjaśnianych i farbowanych należy stosować preparaty o pH nie wyższym niż 5,5.
• Jeśli woda z kranu ma pH = 7, jest to środowisko neutralne (pH mierzone paskami wskaźnikowymi).
• Od wody o pH powyżej 7,5 – 8 lepiej chronić włosy, w tym wodę morską i basenową.
• Jeśli włosy zmokły pod deszczem, umyj głowę szamponem ze względu na złą jakość wody (pomimo dobrego pH 4,6 – 6,1).
• Mydło ręcznie robione nie nadaje się do mycia głowy, niezależnie od naturalności składu (zasadowe pH 9–10).
• Przy chorobach skóry głowy (łupież, łojotok) dla dokładnego określenia pH skóry i jego obniżenia warto skonsultować się z dermatologiem i dobrać odpowiednią pielęgnację.

🚩 Ważne!

Często zaleca się spłukiwanie włosów wodą z octem po myciu. Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ nadmiar octu może obniżyć pH w kierunku kwaśnym i mocno kwaśnym, co z czasem wysuszy włosy. Zawsze stosuj paski wskaźnikowe. Jeśli woda z kranu ma pH = 7 i stan włosów oraz skóry po myciu nie jest przesuszony i w pełni satysfakcjonujący, nie trzeba „zakwaszać” wody.
Jeśli po myciu nowym szamponem włosy puszą się bardziej niż zwykle, są przesuszone i niesforne – możliwe, że szampon ma podwyższone pH. Jeśli po myciu włosy wyglądają obciążone, szybko się przetłuszczają, brak objętości – pH szamponu jest zbyt niskie i nie odpowiada włosom. Rozwiązanie: dobór szamponu z wartością pH 5–5,5, zbliżoną do pH skóry głowy (szukaj pH na etykiecie).