Kim jest hematolog: niska ferrytyna i włosy - jak może pomóc lekarz
✅ Kim jest hematolog
Hematolog to specjalista zajmujący się diagnozowaniem i leczeniem chorób krwi oraz narządów krwiotwórczych. Jego praca związana jest ze szpikiem kostnym (produkuje wszystkie komórki krwi), śledzioną (filtruje krew) i układem limfatycznym (ochrona przed chorobami).
Hematolog jest bardzo ważny w diagnozowaniu i leczeniu wypadania włosów, ponieważ łysienie (alopecia) może być związane z różnymi rodzajami anemii (na przykład niedokrwistością z niedoboru żelaza) z powodu zaburzenia procesu krwiotwórczego i niedoboru składników odżywczych.
✅ Przyczyny zgłoszenia się
- Bladość powłok skórnych
- Wypadanie włosów
- Częste krwawienia z nosa, dziąseł
- Długotrwałe krwawienia z ran i skaleczeń (niska krzepliwość krwi)
- Częste pojawianie się siniaków bez widocznej przyczyny
- Drętwienie i mrowienie kończyn
- Nadmierna potliwość, zwłaszcza w nocy
- Zmniejszenie apetytu i utrata masy ciała
- Ciągłe zmęczenie i osłabienie
- Bóle i zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- Duszność, trudności w oddychaniu
- Przyspieszone bicie serca
- Powiększenie węzłów chłonnych bez oznak infekcji
- Zaburzenia snu.
✅ Co leczy hematolog
✔️ Różne rodzaje ANEMII (niedokrwistości), które mogą być przyczyną wypadania włosów!
- Niedokrwistość z niedoboru żelaza: przy niedoborze żelaza obniża się nie tylko poziom ferrytyny (utajony niedobór żelaza), ale również hemoglobiny, co pogarsza zaopatrzenie tkanek w tlen, w tym mieszków włosowych, i może prowadzić do wypadania włosów.
- Niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego: spowodowana niedoborem kwasu foliowego (witaminy B9), który jest niezbędny do tworzenia czerwonych krwinek (erytrocytów).
- Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12: spowodowana brakiem witaminy B12, niezbędnej do produkcji erytrocytów.
- Niedokrwistość mikrocytarna: erytrocyty są mniejsze niż normalnie, co często wiąże się z niedokrwistością z niedoboru żelaza.
- Niedokrwistość makrocytarna: erytrocyty są większe niż normalnie, co często jest związane z niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego.
- Niedokrwistość chorób przewlekłych (AChP): wtórna niedokrwistość rozwijająca się w przebiegu chorób przewlekłych (infekcji, procesów zapalnych, chorób autoimmunologicznych i nowotworów złośliwych). Na przykład reumatoidalne zapalenie stawów lub toczeń rumieniowaty układowy mogą prowadzić do anemii i wypadania włosów z powodu zaburzeń krążenia i funkcjonowania układu odpornościowego.
- Niedokrwistość syderoblastyczna: choroba krwi, w której szpik kostny nie jest w stanie skutecznie wykorzystywać żelaza do produkcji erytrocytów.
- Niedokrwistość hemolityczna: erytrocyty ulegają zniszczeniu szybciej, niż powstają nowe.
- Niedokrwistość aplastyczna: rzadkie schorzenie, w którym szpik kostny nie wytwarza wystarczającej liczby wszystkich typów komórek krwi.
✔️ Choroby krzepliwości krwi
Hemofilia – choroba dziedziczna, w której występuje zaburzona krzepliwość krwi.
Małopłytkowość (trombocytopenia) – obniżenie liczby płytek krwi, co prowadzi do zwiększonego ryzyka krwawień.
Choroba von Willebranda – niedobór białka niezbędnego do prawidłowego krzepnięcia krwi.
✔️ Białaczka – nowotwór krwi powstający w wyniku niekontrolowanego namnażania się komórek w szpiku kostnym. Występuje w różnych postaciach.
✔️ Chłoniaki – nowotwory układu limfatycznego.
✔️ Szpiczak mnogi – choroba krwi, w której w szpiku kostnym powstaje zbyt wiele komórek plazmatycznych, co prowadzi do zaburzeń wytwarzania przeciwciał oraz uszkodzenia kości i nerek.
✔️ Zespoły mielodysplastyczne – grupa chorób wpływających na proces krwiotworzenia.
✅ Diagnostyka
Parametry, które pomagają w diagnozowaniu niedokrwistości wpływającej na wzrost włosów:
- Morfologia krwi z rozmazem leukocytarnym.
- Rozszerzone badanie biochemiczne krwi.
- Ferrytyna – wskaźnik zapasu żelaza w komórkach.
- Żelazo w surowicy – pokazuje poziom żelaza w surowicy krwi.
- TIBC (całkowita zdolność wiązania żelaza przez surowicę) – określa, ile żelaza może związać i transportować transferyna
- Transferyna – białko transportujące żelazo w organizmie.
- Rozpuszczalne receptory transferyny (sTfR) – pokazują liczbę receptorów w komórkach i zapotrzebowanie organizmu na żelazo do produkcji erytrocytów.
- Witamina B12 – niezbędna do tworzenia nowych erytrocytów, które przenoszą tlen w całym organizmie.
- Kwas foliowy (witamina B9) – jest niezbędny do tworzenia nowych erytrocytów, które transportują tlen w całym organizmie (niskie poziomy wskazują na zaburzenia procesu krwiotworzenia).
- Inne badania na witaminy i minerały, które zleci lekarz (cynk, miedź, selen, witaminy B6, C, E, K i inne).
- Gastroskopia lub kolonoskopia – w celu wykrycia źródeł krwawienia w przewodzie pokarmowym, badanie kału na krew utajoną.
- USG jamy brzusznej – ocena stanu wątroby i śledziony.
Dodatkowe badania i testy specjalistyczne w razie potrzeby: koagulogram, rozmaz, biopsja i inne.
✅ Leczenie
Leczenie ma na celu uzupełnienie niedoboru żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego i innych składników, a także usunięcie przyczyn wywołujących anemię oraz wypadanie włosów. Lekarz przeprowadza diagnostykę, ocenia poziom ferrytyny, hemoglobiny oraz inne wyniki badań laboratoryjnych, a następnie opracowuje indywidualny plan leczenia.
W zależności od przyczyny niedoboru hematolog może zalecić:
- preparaty żelaza,
- kompleksy witaminowe,
- korektę diety,
- dodatkową diagnostykę przewodu pokarmowego, gospodarki hormonalnej lub chorób przewlekłych,
- w przypadku znacznego niedoboru i zaburzeń wchłaniania możliwe jest dożylne podawanie preparatów żelaza.
Normalizacja poziomu ferrytyny i leczenie anemii pomagają przywrócić prawidłowy cykl wzrostu włosów, zmniejszyć ich wypadanie oraz poprawić ogólny stan organizmu. Hematolog pomoże ustalić przyczyny niskiego poziomu ferrytyny.
Ważne! Niedokrwistość może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym do niedotlenienia tkanek i narządów (hipoksji), co jest szczególnie szkodliwe dla mózgu. Osłabia się funkcja układu odpornościowego, pojawiają się problemy z układem sercowo-naczyniowym. Wypadanie włosów to nie jest najpoważniejszy skutek. Skontaktuj się z lekarzem jak najszybciej!
Więcej informacji o niedoborze żelaza i włosach znajdziesz - w sekcji Niedobór żelaza, niedokrwistość.
Treść artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia należy skonsultować się z lekarzem.
✅ Źródła
[1] Jansen V. Diagnosis of anemia—A synoptic overview and practical approach. Transfus Apher Sci. 2019;58(4):375–385. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31326294/
[2] Tefferi A. Anemia in adults: a contemporary approach to diagnosis. Mayo Clin Proc. 2003;78(10):1274–1280. https://www.mayoclinicproceedings.org/article/S0025-6196(11)62849-8/fulltext
[3] Northrop-Clewes CA, Thurnham DI. Biomarkers for the differentiation of anemia and their clinical usefulness. J Blood Med. 2013;4:11–22. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3610441/
[4] Trost LB, et al. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006;54(5):824–844. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16635664/
