Endokrynolog przy wypadaniu włosów: kiedy się udać, jak może pomóc, przegląd działań i funkcji

Endokrynolog – lekarz zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób układu endokrynnego, obejmującego organy i gruczoły produkujące hormony.

Endokrynolog jest bardzo ważny przy wypadaniu włosów, ponieważ układ endokrynny odpowiada za produkcję hormonów regulujących wiele procesów w organizmie, w tym wzrost włosów. Zaburzenia w funkcjonowaniu tego układu mogą prowadzić do różnych rodzajów łysienia.

✅ Powody wizyty

• Stałe zmęczenie, apatia, osłabienie
• Bezsenność lub nadmierna senność
• Problemy z pamięcią, koncentracją
• Wahania nastroju, drażliwość
• Nieuzasadniony przyrost lub spadek masy ciała
• Zaburzenia cyklu miesiączkowego
• Nieprawidłowa praca tarczycy
• Nadwrażliwość na zimno lub gorąco
• Skurcze mięśni, drętwienie rąk i nóg
• Wypadanie, przerzedzenie włosów, łysienie
• Problemy skórne, trądzik.

✅ Co leczy lekarz

• Choroby tarczycy: niedoczynność (niewystarczająca produkcja hormonów), nadczynność (nadmiar hormonów) i inne.
• Cukrzyca lub stan przedcukrzycowy: niewystarczająca produkcja insuliny, lub jej nieefektywne wykorzystanie.
• Patologie nadnerczy: choroba Cushinga (nadmierna produkcja kortyzolu przez korę nadnerczy), choroba Addisona (stan odwrotny), wrodzona hiperplazja kory nadnerczy i inne.
• Zaburzenia hormonalne: nieregularny cykl menstruacyjny u kobiet, niepłodność.
• Problemy ze wzrostem: zaburzenia wzrostu i rozwoju u dzieci i młodzieży.

Endokrynolog może skierować do innych specjalistów (ginekolog, kardiolog, hematolog, dietetyk itp.) w celu kompleksowego leczenia pacjenta z wieloprofilowymi schorzeniami.

✅ Funkcje układu endokrynnego

Regulacja metabolizmu
Kontrola procesów metabolicznych tłuszczów, białek, węglowodanów i innych substancji.

Wzrost i rozwój
Wpływ na rozwój organizmu, cechy płciowe, wzrost kości.

Funkcja rozrodcza
Układ endokrynny kontroluje cykl miesiączkowy u kobiet oraz spermatogenezę u mężczyzn.

Odpowiedź na stres
Hormony stresu, takie jak kortyzol i adrenalina, pomagają organizmowi radzić sobie w sytuacjach stresowych.

Homeostaza
Układ endokrynny pod wpływem czynników zewnętrznych utrzymuje stabilność środowiska wewnętrznego organizmu: ciśnienie krwi, poziom glukozy we krwi, równowagę elektrolitową i inne.

✅ Narządy i gruczoły układu endokrynnego

✔️ Tarczyca
Znajduje się na szyi i produkuje hormony tyroksynę (T4) i trijodotyroninę (T3), które regulują metabolizm, wzrost i rozwój organizmu.

✔️ Przysadka mózgowa
Jedna z głównych gruczołów układu endokrynnego, produkująca hormon tyreotropowy (TSH), niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Znajduje się u podstawy mózgu.

✔️ Podwzgórze
Zlokalizowane w mózgu, kontroluje pracę przysadki, produkując liberiny i statyny, które regulują wydzielanie hormonów.

✔️ Przytarczyce
Małe gruczoły, umieszczone za tarczycą, o wielkości kilku milimetrów. Wydzielają parathormon, którego główną funkcją jest regulacja stężenia wapnia we krwi.

✔️ Nadnercza
Gruczoły parzyste, produkujące hormony płciowe (estrogen, progesteron, testosteron), a także kortyzol, adrenalinę, noradrenalinę, aldosteron i inne, które wpływają na funkcjonowanie organizmu, metabolizm i reakcje na stres.

✔️ Trzustka
Produkuje hormony insulinę i glukagon, które regulują poziom cukru we krwi.

✔️ Jądra (u mężczyzn) i jajniki (u kobiet)
Jądra u mężczyzn produkują testosteron, a jajniki u kobiet – estrogeny i progesteron, co wiąże się z funkcjami rozrodczymi.

✔️ Szyszynka (epifiza)
Gruczoł endokrynny znajdujący się w centrum mózgu, produkujący hormon melatoninę, regulujący rytmy dobowe organizmu (sen-czuwanie).

✅ Endokrynolog i włosy

Endokrynolog odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i leczeniu wypadania włosów, ponieważ łysienie może być związane z niedoborem lub nadmiarem hormonów tarczycy (niedoczynność lub nadczynność tarczycy).

🔔 W badaniach naukowych z 2025 roku wykazano, że łysienie rozlane (telogenowe) u kobiet jest istotnie związane z obniżonym poziomem hemoglobiny, żelaza, miedzi, selenu, witaminy D, witaminy B12, kwasu foliowego, hormonu tyreotropowego TSH oraz wolnej tyroksyny fT4 (przyp. – niedoczynność tarczycy) [3].

✔️ Diagnostyka

Lekarz przeprowadza badania pod kątem chorób związanych z zaburzeniami układu endokrynnego, które obejmują:

• Badanie krwi w celu określenia poziomów hormonów tarczycy: TSH, wolne T3, wolne T4, przeciwciała AT-TPO, AT-TG; w razie potrzeby – insulina, glukoza, badania ogólne i biochemiczne krwi, witamina D, B12, ferrytyna, cynk, biotyna i inne.
• USG tarczycy i innych narządów.
• Testy funkcjonalne, np. test tolerancji glukozy w diagnostyce cukrzycy.
• W przypadku podejrzenia innych chorób, pacjent zostaje skierowany do odpowiednich specjalistów.

✔️ Leczenie

Najczęstszą przyczyną wypadania włosów u kobiet w zakresie endokrynologicznym jest niedoczynność tarczycy. Lekarz może zalecić terapię zastępczą z użyciem syntetycznych hormonów tarczycy oraz innych substancji wspierających.
Szczegóły – dział Zaburzenia tarczycy.

Ważne! Endokrynolog i ginekolog są kluczowymi lekarzami w diagnostyce zmian hormonalnych mających bezpośredni wpływ na rozwój łysienia. Dlatego w przypadku wypadania włosów bardzo ważne jest jak najszybsze zgłoszenie się do obu specjalistów lub do lekarza z podwójną specjalizacją „ginekolog-endokrynolog”.

✅ Źródło

[1] Hiller-Sturmhöfel S, Bartke A. The endocrine system: an overview. Alcohol Health Res World. 1998;22(3):153–164. PMID: 15706790. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6761896/
[2] Silverman V. An Overview of the Endocrine System. In: Walker HK, Hall WD, Hurst JW, eds. Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations. 3rd ed. Boston: Butterworths; 1990. Chapter 134. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK240/
[3] Al-Fawaeir S, Al-Odat I. Quantitative analysis of circulating biomarkers, minerals, vitamins, and thyroid hormones in females with hair loss. Diseases. 2025;13(11):352. https://doi.org/10.3390/diseases13110352