Wpływ stresu na rozwój łysienia całkowitego nie został jeszcze w pełni zbadany. Stres może być czynnikiem wyzwalającym lub nasilającym chorobę, ale główną przyczyną jest autoimmunologiczne uszkodzenie mieszków włosowych.
Alopecia totalis: co robić w przypadku całkowitego łysienia i jak odzyskać włosy
Do ulubionych
Alopecia totalis (łysienie całkowite) to najcięższy rodzaj utraty włosów, charakteryzujący się całkowitym wyłysieniem na głowie i często na całym ciele (alopecja universalis). Ma różne pochodzenie, a przyczyny nie są do końca poznane. Występuje u dorosłych i u dzieci.
✅ Główne przyczyny
✔️ Skutek uboczny radioterapii, chemioterapii
✔️ Zaawansowane stadium łysienia plackowatego
✔️ Zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego i hormonalnego.
✅ Skutek uboczny radioterapii i chemioterapii
W leczeniu chorób onkologicznych całkowite łysienie po cyklu radioterapii i chemioterapii jest powszechnym zjawiskiem. Chemioterapia uszkadza komórki mieszków włosowych, a wypadanie zaczyna się 2–3 tygodnie po rozpoczęciu leczenia. W przeważającej większości przypadków po zakończeniu leczenia włosy odrastają w ciągu 1 roku. Znane są przypadki, kiedy zmieniał się kolor, struktura i tekstura włosów: z prostych stawały się kręcone i na odwrót.
W celu stymulacji i odbudowy wzrostu włosów zobacz sekcje - „Masaż”, "Laser LLLT", Fototerapia, „Mikroigłowanie” i inne środki. Sekcja – „Pielęgnacja”.
✅ Zaawansowane stadium łysienia plackowatego
Alopecia totalis jest ostatnim i ciężkim stadium łysienia plackowatego (łysienie ogniskowe, areata), które ma podłoże autoimmunologiczne: system odpornościowy omyłkowo atakuje mieszki włosowe, traktując je jako obce obiekty. Pojedyncze ogniska łysienia zlewają się i rozprzestrzeniają na całą powierzchnię skóry głowy.
Wizualna ocena charakteru utraty włosów pozwala prawidłowo ocenić naturę alopecia totalis, ponieważ obraz łysienia (ogniskami) podczas przejścia od łysienia plackowatego do alopecia totalis jest dość wymowny.
Przyczyny występowania łysienia plackowatego nie są do końca poznane, ale bodźcem do jego rozwoju mogą być:
- stres, depresja
- podłoże dziedziczne
- choroby autoimmunologiczne
- reakcje alergiczne
- niedobór witaminy D, cynku
- zaburzenia hormonalne
- choroby zakaźne
- niezdrowy styl życia (złe odżywianie, zaburzenia snu, palenie, nerwowe przeżycia, nadwaga).
❗ Łysienie plackowate ma wspólne genetyczne czynniki ryzyka z innymi chorobami autoimmunologicznymi i może być przez nie nasilone, na przykład chorobą Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, łuszczycą, bielactwem, celiakią, reumatoidalnym zapaleniem stawów, cukrzycą typu 1, toczniem rumieniowatym i in.
🔔 Naukowo potwierdzono genetyczny związek ryzyka rozwoju alopecia totalis u osób, które mają bliskich krewnych z taką chorobą, ale nie zawsze. Osoba może nie posiadać wszystkich genów, które decydują o podatności na łysienie, ale przejawianie się kilku z nich zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju choroby. Więcej – sekcja „Łysienie plackowate”.
✅ Zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego i hormonalnego
Układ nerwowy i hormonalny są ze sobą ściśle powiązane i w przypadku zaburzeń cierpią oba. Układ hormonalny odgrywa kluczową rolę w regulacji praktycznie wszystkich procesów w organizmie poprzez produkcję i wydzielanie hormonów. Na przykład, stres prowadzi do podwyższonego poziomu kortyzolu — hormonu stresu, który może obniżać produkcję żeńskich hormonów płciowych - estrogenów. Ponadto, z powodu kortyzolu, funkcja tarczycy zostaje zahamowana, co obniża produkcję hormonów tarczycy, prowadząc do niedoczynności tarczycy. Jeśli początkowo z tarczycą były niewielkie i kontrolowane problemy, to w wyniku wstrząsu nerwowego mogą ulec znacznemu pogorszeniu.
Znane są przypadki wystąpienia alopecia totalis po nagłym szoku, silnym przestrachu i wstrząsie, a także po silnym bólu fizycznym. W takich ostrych momentach dochodzi do masowego skurczu naczyń krwionośnych, które odżywiają włosy, ponieważ nerwy kontrolują rozszerzanie i zwężanie naczyń krwionośnych! Wtedy brodawka włosowa przedwcześnie oddziela się od cebulki, ukrwienie ustaje, włos umiera i wypada (zaburzenie cyklu wzrostu włosów).
Ważne!
- Alopecia totalis rozwija się szybko, nie ma czasu na samodzielne leczenie. Należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem! Zacznij od endokrynologa.
- W przypadku genetycznego i autoimmunologicznego podłoża, alopecia totalis jest oporna na leczenie i w większości przypadków ma charakter nieodwracalny. W innych przypadkach szanse na wyleczenie są większe, ale pod warunkiem wyeliminowania czynnika, który zapoczątkował proces.
- W przypadku chorób onkologicznych, po zakończeniu cyklu chemioterapii włosy całkowicie odrastają i mogą nawet ulec poprawie!
Treść artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia należy skonsultować się z lekarzem.
✅ Źródła
[1] National Institutes of Health, Alopecia areata, https://www.niams.nih.gov/health-topics/alopecia-areata
[2] Freites-Martinez A et al., 2019, J Am Acad Dermatol, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6186205/
[3] Alhanshali L et al., 2023, Clin Cosmet Investig Dermatol, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10072216/
[4] Abbott J et al., 2024, StatPearls, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK563225/
Łysienie całkowite (alopecia totalis) to zaawansowana postać łysienia plackowatego, w której dochodzi do całkowitej utraty włosów na głowie. W przeciwieństwie do łysienia plackowatego, ogniska wypadania włosów obejmują całą skórę głowy.
Łysienie całkowite ma podłoże autoimmunologiczne. Układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe, powodując utratę wszystkich włosów na głowie. Czynniki ryzyka obejmują:
- predyspozycje genetyczne,
- wcześniejsze łysienie plackowate,
- choroby autoimmunologiczne (np. tarczycy, łuszczycą),
- stres psychiczny lub fizyczny.
- Brak wszystkich włosów na głowie,
- Możliwe jest także brak brwi i rzęs,
- Skóra głowy zwykle gładka, bez stanu zapalnego,
- Choroba często rozwija się szybko, w ciągu tygodni lub miesięcy.
- W wielu przypadkach odrost włosów jest możliwy, ale proces jest trudniejszy niż w łysieniu plackowatym.
- Często choroba ma nawracający charakter, a włosy mogą wypadać ponownie.
- Znane są przypadki całkowitej utraty włosów bez możliwości ich odzyskania. Według danych naukowych, całkowite wyleczenie według statystyk osiąga 8,5% pacjentów z całkowitym i uniwersalnym łysieniem.
Rozpoznanie opiera się na:
- dokładnym wywiadzie medycznym (wcześniejsze łysienie plackowate, choroby autoimmunologiczne),
- badaniu skóry głowy (całkowity brak włosów),
- trichoskopii (puste mieszki włosowe, brak cech miniaturyzacji typowej dla AGA),
- w razie wątpliwości badaniach laboratoryjnych (hormony tarczycy, ferrytyna, witaminy, badania immunologiczne).
Nie. W niektórych przypadkach może dojść także do utraty brwi, rzęs, włosów na ciele, co przechodzi w łysienie uogólnione (alopecia universalis).
- Kortykosteroidy miejscowe lub ogólne,
- Immunoterapia miejscowa,
- Leki modulujące układ odpornościowy,
- Laseroterapia lub mezoterapia jako wsparcie w odroście włosów,
- Leczenie zawsze indywidualne i nadzorowane przez dermatologa.
Tak. Choroba często ma charakter nawrotowy, dlatego konieczne są kontrole dermatologiczne i monitorowanie skóry głowy.
