Jak nauka wyjaśnia siwiznę: od przyczyn po spowolnienie procesu i rolę witamin w tym
Za naturalny kolor włosów i skóry człowieka odpowiada pigment melanina, który wytwarzany jest w specjalnych komórkach – melanocytach, znajdujących się w mieszku włosowym. Im więcej melanocytów – tym ciemniejsze włosy.
Z wiekiem liczba i aktywność melanocytów spada i pojawiają się pierwsze siwe włosy: u kobiet na skroniach i w okolicy ciemieniowej, a u mężczyzn broda i wąsy siwieją wcześniej niż włosy na głowie. Przy całkowitym ustaniu funkcji melanocytów następuje 100% siwizny. Kluczowym związkiem w tym procesie jest enzym syntezy melaniny – tyrozynaza, którego aktywność zależy od naszych genów.
🔔 W badaniach naukowych wykazano związek występowania siwizny z wariantem genu IRF4 (czynnika regulującego interferony typu 4), [1].
Nie istnieje bezpośrednie badanie laboratoryjne poziomu melaniny we krwi. Zawartość melaniny można zmierzyć przy użyciu spektrofotometru, który ocenia jej ilość w skórze.
Czas pojawienia się siwych włosów na głowie jest zaprogramowany genetycznie i zatrzymanie tego procesu na razie nie jest możliwe. Jeśli u mamy lub babci pierwsze siwe pasma pojawiły się w wieku 25–30 lat, to z dużym prawdopodobieństwem wystąpią także u córki czy wnuczki. Jeśli wśród krewnych jest wielu ludzi po 50. roku życia, którzy zachowali swój naturalny odcień włosów, najprawdopodobniej siwienie nastąpi w późniejszym wieku.
✅ Oprócz komponenty dziedzicznej istnieją również inne przyczyny wczesnej siwizny:
✔️ Choroby tarczycy (hipotyreoza)
✔️ Choroby autoimmunologiczne (bielactwo, choroba Addisona, zapalenie tarczycy Hashimoto i inne), niedokrwistość złośliwa (niedobór witaminy B12)
✔️ Silny stres emocjonalny
✔️ Wrodzone zespoły genetyczne
✔️ Niedobór składników odżywczych, diety
✔️ Brak witamin i mikroelementów
✔️ Niski poziom żelaza (ferrytyny)
✔️ Wpływ hormonów płciowych (niedobór estrogenów obniża produkcję melaniny)
✔️ Zła jakość środowiska
✔️ Działanie toksyn, palenie.
✅ ROLA SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH
Miedź uczestniczy w syntezie melaniny, a jej niedobór może prowadzić do zaburzenia tego procesu i przedwczesnego siwienia włosów.
🔔 Badanie naukowe przeprowadzono na 90 pacjentach: 60 osób z przedwczesnym siwieniem włosów (wiek <30 lat) oraz 30 osób zdrowych w tym samym wieku i płci jako grupa kontrolna. U pacjentów z przedwczesnym siwieniem włosów w porównaniu z grupą kontrolną zaobserwowano obniżenie poziomu żelaza, miedzi i wapnia w surowicy, co również korelowało z ciężkością przedwczesnego siwienia.
Wniosek: przedwczesne siwienie może być oznaką, że włosy nie otrzymują wystarczającej ilości składników odżywczych i minerałów, a suplementacja tymi mikroelementami może cofnąć proces i, jak się oczekuje, zapobiec postępowi siwienia. Jednak konieczne są dalsze badania, aby wyjaśnić podstawowy mechanizm tego związku [2].
🔔 Inne badanie naukowe podkreśla, że niedobór kilku mikroelementów u ludzi był związany z utratą pigmentu włosów, w tym niedobór ferrytyny (żelaza), witaminy D, kwasu foliowego (witamin B9), witaminy B12 oraz selenu. Autorzy badania zalecają przeprowadzanie screeningu tych mikroelementów u osób z przedwczesnym siwieniem włosów w celu późniejszego uzupełnienia ich niedoboru [3].
Diety wykluczające produkty białkowe negatywnie wpływają nie tylko na stan włosów, ale także na ogólny stan organizmu.
🔔 W badaniach naukowych wykazano, że aminokwas metionina może chronić włosy przed siwieniem.
Wraz z wiekiem w strukturze włosa gromadzi się nadtlenek wodoru (niepochodzący z farb), który uszkadza komórki odpowiedzialne za kolor włosów i blokuje działanie enzymu tyrozynazy, niezbędnego do produkcji melaniny. W siwych włosach niemal nie występują enzymy odpowiedzialne za naprawę utlenionej metioniny, dlatego aktywność tyrozynazy zostaje zaburzona, a włosy tracą pigment. Badania laboratoryjne wykazały, że suplementacja L-metioniną zapobiega utlenianiu metioniny i pomaga utrzymać aktywność tyrozynazy, co może spowalniać proces siwienia włosów [4].
Skutecznych metod walki z siwizną, poza kosmetycznymi, jak dotąd nie znaleziono, jednak proces siwienia włosów można spowolnić!
✅ ROLA PALENIA
🔔 Badanie naukowe wykazało [5] istotny związek między pojawieniem się siwych włosów przed 30. rokiem życia a paleniem papierosów (iloraz szans 2,5).
Bardziej szczegółowo na ten temat oraz inne badania dotyczące wpływu palenia na wczesne siwienie włosów – sekcja „Wcześniejsze siwienie a palenie: związek potwierdzony”.
✅ JAK SPOWOLNIĆ siwienie?
Aby spowolnić proces siwienia włosów, należy:
- Zwiększyć ilość produktów bogatych w witaminy, minerały, białko i antyoksydanty. Szczegóły – sekcja „Jedzenie dla włosów”
- Spożywać odpowiednią ilość wody
- Umiarkowanie korzystać z kąpieli słonecznych
- Prowadzić zdrowy i aktywny tryb życia, uprawiać sport
- Ograniczyć spożycie alkoholu, nie palić!
SCHEMAT dla włosów zawierający metioninę, miedź i witaminy, który pomaga spowolnić pojawianie się siwizny:
Ważne!
Nie warto wyrywać pierwszych siwych włosów – jest to bezcelowe, biorąc pod uwagę ich dalsze pojawianie się. Najprostszym i najskuteczniejszym sposobem jest farbowanie. Z siwizną dobrze radzi sobie farba z oksydantem 6%. Używanie wyższego stężenia oksydantu jest niewskazane, ponieważ istnieje duże ryzyko uszkodzenia łodygi włosa. W farbach dostępnych w sklepach stężenie oksydantu często wynosi 9% lub więcej, a czasami nie jest w ogóle podane, dlatego lepiej użyć profesjonalnej farby z oksydantem 6%. Szczegóły – sekcja „Dlaczego profesjonalna farba”.
Treść artykułu ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia należy skonsultować się z lekarzem.
✅ Źródła
[1] Adhikari K. et al. A genome-wide association scan in admixed Latin Americans identifies loci influencing facial and scalp hair features. Nat Commun. 2016; PMID: 26926045, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4773514/
[2] El-Sheikh et al., 2018, Int J Trichology, PMID: 30783336, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6369637/
[3] Almohanna et al., 2019, Dermatol Ther (Heidelb), PMID: 30547302, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6380979/
[4] Wood et al., 2009, FASEB J, PMID: 19237503, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19237503/
[5] Zayed et al., 2013, Indian Dermatol Online J, PMID: 23741662, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3673399/
